ضوابط و شرایط وصله ي آرماتورها به روش جوشکاری فشاری گازی (فورجینگ)

توسط کمیته تخصصی مبحث نهم مقررات ملی ساختمان

با توجه به استعلام های متعدد جامعه مهندسی در خصوص ضوابط و شرایط وصله ی آرماتورها به روش جوشکاری فشاری گازی (فورجینگ) کمیته ی تخصصی مبحث نهم مقررات ملی ساختمان توضیحات زیر را در این خصوص ارائه نموده است:
در روش جوش سر به سر میلگردها یا جوش فشاری گازی (GPW, Welding Pressure Gas (که فورجینگ نیز نامیده میشود، میلگردها به صورت سر به سر و بدون هیچ گونه مواد افزودنی، توسط حرارت حاصل از سوختن گاز استیلن و اکسیژن، به دمای خمیری شدن (حدود 1250 درجه سلسیوس) میرسند و توسط فشار حاصل از سیلندر هیدرولیک، به یکدیگر فورج می شوند.
فورجینگ نوعی وصله جوشی می باشد و باید کلیه ی ضوابط مربوط به وصله های جوشی مبحث نهم مقررات ملی ساختمان (ویرایش پنجم، 1399 (در آن رعایت گردد.
شرایط جوشکاری آرماتورهای مورد استفاده در بتن آرمه و حداقل دمای مورد نیاز پیش گرمایش و انجام عملیات جوشکاری باید بر مبنای استانداردهای ملی ایران به شماره های 3132 و 1-21056 باشند. ضمناً جوش میلگردها در وصله جوشی باید الزامات مبحث دهم مقرارت ملی ساختمان را تامین نماید.
وصله های جوشی باید قادر به انتقال تنشی حداقل برابر با 1.25 برابر تنش تسلیم مشخصه میلگرد در کشش و یا فشار باشند. در وصله ی فورجینگ در هر مقطع از عضو باید حداکثر 50 %میلگردها و به صورت یک در میان وصله شوند.
مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان (ویرایش پنجم، 1399 (وصله های جوشی در میلگردهایی که نیروی ناشی از زلزله را تحمل مینمایند، نباید در فاصله کمتر از دوبرابر ارتفاع مقطع عضو از بر اتصال تیر به ستون، و یا مقاطع بحرانی که در آن ها احتمال تسلیم آرماتورها وجود دارد، واقع شده باشند. رعایت ضابطه ی فوق در سازه های با شکلپذیری کم ضروری نیست. فرآیند بازرسی، نظارت و کنترل وصله ی فورجینگ باید در سه مرحله قبل از عملیات جوشکاری، در حین عملیات جوشکاری و بعد از جوشکاری و بر اساس استاندارد ملی 22442) سال 1396 (تحت عنوان «فولاد برای تسلیح بتن – اتصال میلگردهای فولادی جوشکاری شده به روش فشاری گازی – روش آزمون و معیار پذیرش» یا استانداردهای ژاپنی JISZ3120 و JISZ3881 صورت گیرد. بعد از عملیات جوشکاری باید تست های غیر مخرب مانند آزمون نفوذ و آزمون التراسونیک انجام گیرد. همچنین برای دریافت گزارش تایید دستورالعمل جوشکاری، انجام تست مخرب مطابق استاندارد مربوطه مانند آزمون خمش و کشش میلگرد وصله شده الزامی است. بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، در صورتی که قرار است در میلگردها از وصله ی جوشی استفاده شود، باید این میلگردها تحت آزمایش جوشپذیری قرار گیرند. در این آزمایش نمونه های جوش شده باید تحت آزمایش کشش و خمش قرار گیرند. در آزمایش خمش، زمانی میلگرد از نظر جوش پذیری قابل قبول تلقی میگردد که پس از خم کردن، ترکی در منطقه جوش شده و خود جوش به وجود نیاید.
شرکت های مجری عملیات فورجینگ و دستگاه های مورد استفاده در این عملیات باید توسط مراجع ذیصلاح تأیید شده باشند. برای تأیید صلاحیت جوشکاران، تایید صلاحیت کارگاه و تایید دستورالعمل جوشکاری مورد نظر، تهیه ی گواهی صلاحیت جوشکار، دستورالعمل جوشکاری و گزارش تایید دستورالعمل جوشکاری الزامی است. استفاده از تجهیزات برشکاری و لبهسازی با اره تنگستنی مخصوص دور پایین دراین روش جوشکاری الزامی میباشد. داشتن گواهینامه جوشکاری برای مجری الزامی است.

کمیته تخصصی مبحث نهم مقررات ملی ساختمان 1400/6/23